Wanneer de kinderen terug met hun familie herenigd worden, komen ze vaak in vluchtelingenkampen terecht. In sommige districten, zoals Pader, is er nauwelijks nog sprake van dorpen: de meeste inwoners zijn gevlucht naar reusachtige troosteloze kampen die door het leger beschermd worden. In deze kampen zijn er amper onderwijsvoorzieningen. Wel zijn er zogenaamde "education centres" of noodscholen. De infrastructuur is echter erbarmelijk en door het feit dat de leraars uit angst vaker niet dan wel opdagen, is er nauwelijks sprake van onderwijs.
In 2005 besliste vzw Kindsoldaten daarom een kostschool op te richten in het veiligere Lira. Tijdens de zomer van 2005 werd het eerste deel van de school opgeleverd. De school zal zich vooral toeleggen op technische en beroepsopleidngen, zoals landbouw en bosbouw. De secundaire school richt zich echter niet alleen op ex-kindsoldaten. Onderwijs is immers ook een instrument tot herintegratie en dat kan niet in een school voor alleen maar ex-kindsoldaten. Precies daarom worden ook andere oorlogsslachtoffers, zoals ontheemde kinderen en oorlogswezen toegelaten.
Op 13 februari 2006 ging de school van start met meer dan 240 kinderen. Na de tweede bouwfase zou de school meer dan 600 kinderen moeten tellen, en dat kost geld.
Lees hier het verslagvan Els De Temmerman over de eerste schooldag en onze plannen voor de tweede bouwfase:
Na maanden van zweten en wroeten en zwoegen is het dan eindelijk zover. Rachele Comprehensive Secondary School heeft vandaag haar deuren opengegooid voor de eerste 260 studenten van het eerste en tweede middelbaar. Aangezien het nu al de best uitgeruste school van Lira is, werden we overspoeld door aanvragen en moesten we veel leerlingen weigeren.
De meerderheid van de studenten zijn ex-kindsoldaten. We hebben 17 leerkrachten aangeworven. Naast de gewone vakken zullen zij ook beroepsvakken aanleren, zoals landbouw, bosbouw, metaal, schrijnwerkerij, business, computer en naaien.
De bouw van het tweede deel van de school (de bibliotheek, de labo’s, het atelier voor de beroepsopleiding en de slaapzalen) is nog niet klaar. Het is dus nog even improviseren. Klaslokalen zijn omgevormd tot slaapzalen. Het naai-atelier is verhuisd naar het opvangcentrum. We hebben nog geen stroom of water in de school. Maar à la guerre comme à la guerre! De meeste studenten zijn zo blij te kunnen ontsnappen uit de ellendige omstandigheden van de vluchtelingenkampen dat ze het allemaal niet erg vinden.
Het opvangcentrum draait intussen ook weer op volle toeren. We hebben in drie weken weer zestig ex-kindsoldaten binnengekregen. Negentien kwamen enkele dagen geleden aan. Vier van hen moesten onmiddellijk naar Kampala International Hospital met kogels in hun lichaam. Drie worden vandaag geopereerd.
En met het sponsoringprogramma zullen we nu 3200 ex-kindsoldaten naar school sturen. Begin maart, als iedereen zich gemeld heeft in hun resp. scholen, zullen we onze ronde beginnen. Naast het schoolgeld krijgt elke student ook een schoolpakket, bestaande uit schriften, pennen, potloden, toiletpapier en twee schooluniformen.
Aan allen die ons gesteund hebben en blijven steunen, van harte dank!
Els De Temmerman